🌳 SADZENIE DRZEW I KRZEWÓW OWOCOWYCH

🗓️ 1. TERMIN SADZENIA

• 🍁 Najlepszy termin: jesień (od października do pierwszych silnych mrozów)
• 🌱 Wczesna wiosna – przed ruszeniem wegetacji.

   

🌿 2. PRZYGOTOWANIE SADZONEK

• 🔍 Sprawdź korzenie — nie skracać, chyba że są uszkodzone lub nienaturalnie długie.
•  💧 Korzenie utrzymywać w wilgoci do momentu sadzenia. Jeśli po dłuższej podróży wydają się przesuszone, można zanurzyć je w wiadrze z wodą na 1–2 godziny przed sadzeniem, aby przywrócić im odpowiedni poziom nawodnienia.
•  ✂️ Miejsce okulizacji (zgrubienie pnia zaraz nad korzeniem) musi znaleźć się ponad powierzchnią ziemi.

🧱 3. SADZENIE – KROK PO KROKU

1️⃣ Wykop dołek

Powinien być na tyle duży, by korzenie swobodnie się mieściły.

2️⃣ Usyp kopczyk na dnie dołka

Z żyznej ziemi; na glebach słabych warto dodać kompost.

3️⃣ Rozłóż korzenie na kopczyku

Drzewko sadzi się kilka centymetrów głębiej, niż rosło w szkółce (na glebie lekkiej nawet 8–10 cm).

4️⃣ Zasypuj stopniowo

Najpierw ziemią próchniczną, potem glebą z głębszych warstw; każdą warstwę delikatnie ugnieć.

5️⃣ Podlej 💦

Przed całkowitym zasypaniem dołka wlej 5–10 litrów wody, po wsiąknięciu uformuj miskę zatrzymującą wilgoć.

6️⃣ Palikowanie (opcjonalnie) 🪵

Stosować tam, gdzie istnieje ryzyko przewrócenia rośliny przez wiatr.

🍇 4. SADZENIE KRZEWÓW OWOCOWYCH

• Porzeczki i agrest – formy krzaczaste: sadzić 5–10 cm głębiej niż rosły wcześniej, by pobudzić rozkrzewianie.
• Maliny: sadzić 4–6 cm głębiej, glebę ugniatać ostrożnie, aby nie uszkodzić pąków.
• Formy pienne porzeczek i agrestu sadzić na takim samym poziomie, na jakim rosły w szkółce.

❄️ 5. ZABEZPIECZENIE NA ZIMĘ

• Wokół pnia usypać kopczyk z ziemi o wysokości ok. 30 cm, aby chronić szyjkę korzeniową przed mrozem.
•  Zabezpieczyć pnie przed zwierzyną (zające, sarny) przy pomocy plastikowych osłon, tektury falistej lub grubego papieru.
•  🚫 Nie wolno stosować folii — sprzyja zawilgoceniu kory i może prowadzić do jej uszkodzeń.
•  🧣 W pierwszych dwóch sezonach należy okryć całe drzewko włókniną ogrodniczą.
  Dlaczego? Młode drzewka są szczególnie wrażliwe na mroźne wiatry, gwałtowne spadki temperatur i przesuszanie zimowe. Okrycie włókniną stabilizuje temperaturę, chroni przed wysuszaniem oraz zmniejsza ryzyko uszkodzeń mrozowych pędów.

📦 6. PRZECHOWYWANIE SADZONEK

• Przechowywać w miejscu zacienionym (np. przy ścianie północnej lub w cieniu dużych drzew).
•  Nie dopuścić do przesychania korzeni — regularnie zraszać lub utrzymywać wilgotne podłoże.
• Rośliny w pojemnikach można przechowywać przez kilka tygodni.
•  Rośliny z odkrytym korzeniem należy posadzić od razu albo zadołować (tymczasowo umieścić w ziemi i okryć wilgotnym podłożem).

📏 7. ODLEGŁOŚCI SADZENIA DRZEWEK OWOCOWYCH

✂️ 8. PRZYCINANIE DRZEW OWOCOWYCH – NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

💡 Dlaczego tniemy?

• poprawa owocowania,
•  lepsze doświetlenie korony,
• ograniczenie chorób,
•  utrzymanie właściwego pokroju drzewa.

🗓️ Terminy cięcia

• Cięcie zimowe: luty–marzec, po ustąpieniu silnych mrozów.
•  Kolejność: jabłonie → grusze → śliwy → brzoskwinie i morele (najpóźniej).
• Cięcie letnie:
• wiśnie i czereśnie — po zbiorach,

• usuwanie „wilków” — lipiec–sierpień (najpóźniej 3 tyg. przed zbiorem)

🌱 Pierwsze cięcie po posadzeniu

Drzewko bez pędów bocznych:

• skrócić przewodnik na 80–90 cm, co pobudzi wytworzenie pędów tworzących pierwsze piętro korony.

Drzewko rozgałęzione:

• usunąć wszystkie pędy na pniu do wysokości 50–60 cm,
•  z pozostałych wybrać 3–5 pędów rozmieszczonych symetrycznie,
• długie pędy (>40 cm) lekko skrócić,
• krótkich (<30 cm) nie skracać.
  Przewodnik powinien być jeden — drugi usuwamy.

🧴 9. WIOSENNE OPRYSKI DRZEW OWOCOWYCH — WERSJA ROZSZERZONA

🗓 Kiedy wykonujemy opryski?

• Od końca lutego do końca marca, w okresie tzw. „bezlistnym” (przed pękaniem pąków).
• Temperatura podczas zabiegu powinna wynosić powyżej 7°C (a najlepiej 8–12°C).
• Nie wykonujemy oprysków przed opadami deszczu ani podczas mocnego wiatru.
•  Najlepsza pora dnia: rano lub wieczorem.

🍃 Po co wykonuje się opryski wiosenne?

Wczesnowiosenne zabiegi mają na celu zniszczenie zimujących form chorób i szkodników, zanim te zaczną żerować lub infekować rośliny.

Oprysk ten jest jednym z najważniejszych zabiegów w sadzie — im lepiej wykonany, tym mniej problemów w sezonie.

🧴 Jak prawidłowo wykonać zabieg?

• Drzewo powinno być dokładnie pokryte cieczą — pnie, konary, gałęzie i rozwidlenia.
  • Opryskujemy do momentu „spływania cieczy” (ale bez przesady).
  • W przypadku drzew starszych używamy większej ilości preparatu i zwiększamy ciśnienie opryskiwacza.
  • Pierwszy oprysk wykonujemy przed pojawieniem się liści — to kluczowe.

🔬 Rodzaje i przykłady stosowanych środków

🐛 1. Insektycydy — przeciw owadom

Stosowane przeciw: mszycom, przędziorkom, misecznikom, miodówkom, nasionnicy trześniówce, larwom zimującym.

Substancje czynne spotykane w preparatach:

• olej parafinowy / olej mineralny — blokuje dostęp powietrza do zimujących form owadów
•  acetamipryd
•  deltametryna

Zastosowanie:
• Jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie, czereśnie, porzeczki.

🍄 2. Fungicydy — przeciw chorobom grzybowym

Chronią przed: parchem jabłoni i gruszy, mączniakiem, brunatną zgnilizną, kędzierzawością liści brzoskwini.

Substancje czynne:
• miedź (np. tlenochlorek miedzi, wodorotlenek miedzi) — najczęściej stosowana w okresie bezlistnym
• siarka
• ditianon
• kaptan

Najważniejsze zabiegi:
• Brzoskwinia – oprysk miedzią obowiązkowo przed pękaniem pąków (kędzierzawość!).
• Jabłonie, grusze – miedź redukuje parch i zarazę ogniową.
• Wiśnie, czereśnie – zabieg przeciw brunatnej zgniliźnie.

🦠 3. Bakteriocydy — przeciw chorobom bakteryjnym

Stosowane przeciw: zarazie ogniowej, bakteryjnej plamistości drzew pestkowych.

Substancje czynne:
• preparaty miedziowe (tlenochlorek, wodorotlenek miedzi)
Miedź działa zarówno grzybobójczo, jak i bakteriobójczo.

⚠️ Najczęstsze błędy podczas wiosennych oprysków

• Zbyt niska temperatura — środki są wtedy nieskuteczne.
  • Oprysk po „mysim uszku” w jabłoniach — miedź może uszkodzić młode liście.
  • Oprysk przed deszczem — preparat zostaje zmyty.
  • Zbyt mała ilość cieczy roboczej — brak pokrycia kory i pędów.
  • Zbyt późne wykonanie oprysku — szkodniki zdążą się wykluć.

🛡 Bezpieczeństwo i przepisy

• Środki ochrony roślin stosować wyłącznie zgodnie z etykietą.
• Używać rękawic, maseczki, okularów.
• Nie wykonywać zabiegów w pobliżu pszczół i kwitnących roślin.
• Pozostałości cieczy nigdy nie wylewać do kanalizacji ani rowów.